بعضی، راست­‌قامتی در خونشان است. یعنی شاید بشود گفت ژن راست­‌قامتی دارند. نه که تنها در ظاهر، بلکه حتی در منش، در رفتار، در اخلاق، در شهامت و ...

 دوستی می­‌گفت در جبهه جنگ با عراق که بودم، هم رزمم به شوخی من را ترسو می­‌نامید. دلیلش این بود که وقتی بالای سرمان صدای سوت خمپاره یا بمب را می‌شنیدیم من بی­اختیار می­نشستم و او همچنان ایستاده بود. این ایستادن، وقتی همه بی­‌اختیار می‌­نشنیند را راست قامتی می­‌گویند. البته که تربیت هم در راست قامتی اثرگذار است.  اما تربیتی ژرف و پیراسته که در ضمیرناخودآگاه جا خوش کند انگار تبدیل به نوعی عادت شود.



درخت هم همین است. مثل انسان بعضی راستی قامتی در وجودشان هست و بعضی با راست قامتی میانه‌ای ندارند. بید مجنون، انار و انگور راست قامت نیستند، هرچه هم تلاش کنی که بر مدار راستی بایستند نمی‌­شود که نمی‌­شود. اما سپیدار و صنوبر و چنار و سرو راست قامت­ و برافراشته‌­اند. راستی و بلندی جزء جدایی­‌ناپذیراز آنها است. درخت صنوبر، تقدیرش راستی ­است. حتی اگر تنگناها و نیروهای مخالف چیزی جز این بخواهند، حتی اگر از روز اول کج کاشته شود. شاید که در ابتدا، درخت در مقابله با این نیروها عقب نشیند و تسلیم شود، اما در وقت خود، در زمان مناسب، همان فطرت راستی و راست قامتی می‌­ایستد و همه را کنار می­‌زند و از مسیر درستش می‌­رود. حتی اگربه هر دلیلی درخت از زمان نهالی کج شده باشد و بر همین کجی، درختی تنومند شده باشد، فطرت راستی درجایی از  تنه آن،  می‌جوشد و می‌­روید و شکوفا می­‌گردد و درختی می­‌شود، استوار بر همان معیار راست قامتی که از آن به انتظار می رود. راست قامتی یعنی همین. یعنی ایستادن. ایستادن به معنا و به عمل. یعنی زیر بار فشار هم اگر خم شدی، راست قامتی در جزءجزء وجودت خاموش نشود. حتی اگر جز شعله­ای کوچک یا جرقه­‌ای نحیف، از آن باقی نمانده باشد. همان جرقه کوچک کافیست تا ناگهان شعله­‌ای فروزان شود. بذر که درست باشد، زمان می­‌خواهد و مراقبت، تا رشد کند. دیر یا زود، شکوفا می­‌شود و رشد می‌­کند و این یعنی راست قامتی خاموش شدنی نیست.

چنار را از قدیم در فرهنگ ایرانی درختی راست قامت و مقدس می­‌دانستند. چنار ایرانی نمادی از تقدس و تاب آوری بود. مسجد­ها و تکیه‌­ها را کنار چنارهای قدیمی می­‌ساختند چراکه چنار ایرانی 30 تا 50 متر ارتفاع دارد. ریشه بر زمین و سر بر آستان و نزدیک­ترین به خالق. چنار ایرانی گونه‌­ای مقاوم دربرابر خشکسالی هم هست. درختی سربرآستان نهاده که دیو خشکسالی کمتر توان آسیب زدن به آن را داشته است و همین می­‌توانسته ناخودآگاه نمادی از تاب‌­آوری در روستا و شهر باشد. روستایی در قدیم که بزرگترین سازه‌­اش همین درخت سر بر آستان هشته بوده است، در زمان خشکسالی، همان زمان که تنها قنات آبادی به پت پت می­‌افتاد و انگار رو به خاموشی می­‌گرایید، همان زمان که دل مرد و زن آبادی لبریز از دلشوره و یاس می­‌شد که نکند تنها قنات آبادی بخشکد و به ناچار تن به کوچ اجباری دهیم و سرگردان کوه و بیابان شویم، چنار روستا بود که بی­‌خم به ابرو همچنان راست­قامت و استوار ایستاده بود و درس از پا نیفتادن به مرد و زن آبادی می­‌داد. بی­خود نیست که به آن درخت مراد می­‌گفتند. آنکه مراد می­‌دهد خودفازغ از نیاز است.